Home / NEWS TODAY / Royalty / Folofola 'a 'Ene 'Afio: Hopoki MV 'Onemato

Folofola 'a 'Ene 'Afio: Hopoki MV 'Onemato

E-mail Print PDF
15 Fepueli 2013 Ko e To Folofola 'a 'Ene 'Afio, Tupou VI 'i he hopoki 'o e MV 'Onemato 'i he Uafu Nafanua, 'Eua he 'Aho Falaite 15 Fepueli 2013.

FAKATAPU:

Ko e 'aho ni 'oku tau fakataha 'i Nafanua ko e hopoki 'o e vaka 'o e vahe fonua ni, ko e MV 'Onemato.

Ko e 'Onemato ko e 'one 'a Puakatau na'e tanu he mató.  Na'e

'omi 'a e fekau 'a Taufa'ahau kia Puakatau, ke 'oange ha 'one mo e pulu (powder mo e shot) ki he 'ene me'afana fakafonua.   'I he ma'u 'a e ‘one mo e pulu mei 'Eua na'e tau'akipulu 'a e ongo fa'ahi 'i he tau 'i Velatá.    Na'e ikuna 'a Taufa'ahau pea kamata leva 'ene ngāue ke fakatahataha'i 'a e 'Otu Tongá.

Na'e 'eke 'i Ha'apai 'e he tafa'aki 'a e Tu'i Tongá, pē ko 'enau 'one mei fé.    Ko e tali ki ai ko e 'onemato - ko e 'one mei 'Eua.    Ko e 'one na'e ma'u he fēfakatau'aki 'a Puakatau.    Na'e 'oatu 'e he kau muli 'a e 'one, pulu mo e ukamea kae 'oange 'e Puakatau 'a e ahi.   Na'e fēfakatau'aki pē 'a Tonga ia mei he taimi 'o Suteni mo Lemeá.   Pea ui ai 'a 'Eua ko Middleborough pea ko Nomuka na'e
New Amsterdam.   'Oku 'ikai ko ha me'a fo'ou 'a e fēfakatau'akí ki he fonua ni.

Ko e me'a ngāue na'e fai 'aki 'a e fēfakatau'akí ko e vaka laa.    Pea fai mai 'o vaka misini hangē  ko e MV 'Ulufonuá, Fonualei mo e
Fangailifuká.    'I he mahino 'o e tupu 'a e fiema'u, na'e hiki hake 'a
e me'angāue ki he vaka 'oku lahi ange, 'o hangē ko e Ngaluta'ané.

'I he 'aho ní,  ko e MV 'Onemato, ko e koniteina ia 'e ono pea ko e faka'amu ke folau faka'aho.

Na'e fēfakatau'aki 'a 'Eua, Nōmuka, Vava'u, Tongatapu pea na'a nau fe'auhi 'i he mala'e ni.   Ko e 'aho ko iá, ko e maketi 'o Siaina pea ko e koloa 'e tolu na'a nau fiema'ú ko e ahi, talingelinga mo e mokohunú.    Ko e 'aho ni, 'oku kei fiema'u pe 'e Siaina 'a e koloa tatau he 'oku ‘i ai pē 'a e ngaahi me'a ia 'oku 'ikai ke liliu.

Na'e ha'u 'a e ngaahi vaka ki he feitu'u na'e talitali lelei ai kinautolu pea lava ke fēfakatau'aki.   'Oku fiema'u ange 'e he ngaahi fonua muli ke tau fēfakatau'aki  ka 'oku 'ikai ko e foaki 'ata'ataa pē.   'Oku kei mahu'inga pē 'a e ahi mo e mokohunu, ko e koloa  fakaenatula mei 'uta mo tahi.     Ka 'oku toe fakautuutu ange he 'aho ni 'a e takimamatá.     Ko e kotoa 'o e ngaahi fiema'u mei he
kuohili mo e 'aho ni, 'oku ma'u ia 'i 'Eua.   Ko e toé pē eni 'a koe mo au ke ngãue'i e koloa kuo tuku mai ko hotau monuú.

'Oku ou fakamālō atu ki he Komiti Vaka 'a 'Eua, ki he kāinga 'Eua kotoa pē 'i muli mo Tonga ni pea mo e ngaahi kupu fekau'aki.  Mālō  e ngāue. 'Eua, 'oku lahi ho koloa, ko e toe eni pē te ke fakamonuú, he 'oku tokolahi 'a e fe'auhi he mala'e fēfakatau'akí.

'Ofa ke tapuaki'i 'e he 'Otua Mafimafi 'a e ngāue 'a e MV 'Onemato mo 'ene fefolau'aki ki he langa hake 'o 'Eua mo Tonga pea ki he langilangi 'o e 'Otuá.

'Ofa atu,

NGATA'ANGA

Tufaki'i he ngofua mei he:'Ofisi 'oe Palasi, Lord Chamberlain, Nuku'alofa, 2013.

 

Who's Online

We have 447 guests online

PUBLIC ENTERPRISES