Home / NEWS TODAY / Press Releases English / Tongan version

Press Releases Tongan version

The Tongan version of the English Press Release versions.(Ko e liliu faka-Tonga e ngaahi ongoongo faka-Pilitania)

Po-Lotu Fakafeta’i mo Hufia ma’ae ‘Ikale Tahi.

E-mail Print PDF

Na'e ‘afio e Tama Tu'i Fakale'o, Pilinisi Lavaka-Tupouto'a mo Pilinisesi Nanasipau'u, kae'uma'a ‘a e ‘Eiki Palemia mo e Hou'eiki Minisita e Kapineti, Hou'eiki Nopele,, kau Taula'eiki mo Taki he ngaahi Siasi, kau Talafekau Lahi, kau hiva kehekehe ‘e  10-tupu mei he ngaahi Siasi mo e fu'u kau fakaafe kae'uma'a e Pule, Faiako mo e kau va'inga ‘o ‘ikai kei haofia e ngaahi nofo'anga ‘i he Falelotu Senituli he efiafi Sapate kuo'osi. Ko e feohi'anga mafana mo fakatupu lotolahi ki he Timi ‘Ikale Tahi ‘a e ngaahi tukutuku-laumea mo e talatalaifale ‘a e ‘Eiki Palemia mo e kau Takilotu.

Ko e konga lalahi eni ‘e nau poupou mo e fale'i ki he Timi.  Na'e me'a ai e ‘Eiki Palemia, Lord Tu'ivakano, ‘o ne  fakamalo'ia e ngaue lahi mai e Komiti ‘Akapulu mo e kau va'inga e kuohili ‘o a'u ki he World Cup e 2007 ‘o nau hiki'i ai e tu'unga ‘o Tonga   Ko e ‘aho ni ‘oku ‘ikai ke tau lau kafo, pe tetau lau kuo tau lava me'a hotau ivi mo e malohi ‘o tautolu pe, he na'e ‘iai ‘a e tokolahi ‘oku ‘ikai tenau me'a heni he efiafi ni ‘aia na'a nau taa-mai ‘a e ‘uluafi.

Koia ai ‘oku taau ke tau fakamalo'ia kinautlu kotoa ne nau kau ki hono paotoloaki ‘a e ngaue ni ke ta'imalie ai ‘ae Tonga kotoa. Pea kuo hoko e Sipoti ni ke ‘iloa ai ‘a Tonga he kolope.  Tau fakamalo kotoa e ngaahi tokoni ‘a e Pule'anga, ngaahi Siasi , ngaahi Kautaha taautaha pea mo e Tonga kotoa, kuo ke vaevae-manava koe'uhi ko e teke ‘a e maa'imoa ke ta laukau ai !!

Neongo ‘a e ongona ‘i he ngaahi ‘aho ni, ‘i he ngaahi ‘api, fakataha'anga faka-kolo, ngaahi ngaue'anga, Pule'anga mo e ngaahi Siasi pea mo e Ngalu'ea ‘a e ngaahi to-kehe-kehe ‘a e ngaahi fakakaukau ‘oku fehangahangai ‘a e ngaahi loto ta'e-fiefefaka-ongoongo'aki, ‘a e fesitu'a'aki pea mo e ngaahi fetukuaki.

Ko e ‘aho ia ko eni ko e ‘aho ia ‘o e ‘Eiki !!  Tau tukupaa mu'a ke faka'ilonga'i ‘a e ‘aho ni, ko e efiafi ni eni, ko e efiafi ia ‘o ‘etau ikuna hotau ngaahi loto !! Koe efiafi  eni kuo maka-maile'aki ha " houa- koula"  ki he Tonga kotoa ‘i Tonga ni, Nu'u Sila pea mo mamani lahi ! Ko e houa kuo fakapapau'i, ‘i hota loto, ‘i hotau ‘atamai, mo hotau Laumalie, ke e'a meia tekitautolu ha ‘Ofa, ha Fiefia, ha Melino, ha Kataki fuoloa, ha Anga-vaivai, ha Anga-lelei, ha Tui, ha Anga-maluu, ha Anga fakama'uma'u he koe ngaahi me'a ni ‘oku ‘ikai ke tukulolo ia ki he Lao !

Ko e ikuna fakalaumale ‘o e efiafi ni tene fakamanava'i mo fakalotolahi'i kimoutolu fanau-va'inga kemou ‘alovili ki he ikuna he mala'e va'inga, ka kuopau ke mou mateuteu ki he ikuna mo tau ‘amanaki lelei kotoa kiai !!   Ko e tangata mo e fefine tu'ukimu'a ‘i ha fa'ahinga mala'e, ‘oku ‘iate kinautolu ‘a e me'a ‘oku mahulu-ange ‘i he loto-lahi mo hohoi ki he ikuna, neongo ai ‘emau faka'amu, pe ko ho'omou faka'amu ke mou ikuna ‘i he momeniti ‘oku mou ‘i loto mala'e ai ! Kapau kuo ‘ikai temou teuteu fe'unga ke mou matu'uaki ‘a e feingatau, ko hono faingata'a, ‘oku ‘ikai ha ‘amanaki ia ki ha ikuna !!   Ko e tauu-e-kuo-fakatee !! Pea kuo tau ‘amanaki lelei ki he ‘apitanga kuo teuaki ‘apongipongi na, koe'uhi ko e taumu'a te mou ikuna ma'a Tonga ‘i he Ipu ‘a Mamani ‘o e 2011 !!

Ko e ‘Ikale ‘o e 2011 ko e " Tangata-mo'ui faifeilaulau " mo " Mo'ui Li'oa" , ka ne matatali ‘a e fe'auhi faingata'a ni, ‘o ne tuku mai ho'o lelei kotoa ke fakahoko'aki ‘a e teuteu ni, mo ho'o  ‘osi-kiavelenga, ho'o tukui-ngata, ka ke mata-tali ‘a e luki-tenifa ‘oku hanga mai !! Pea ‘e hohoa-tatau ha'o ikuna'i ha fe'auhi ‘oku lahi hono ngaahi ha'aha'a, pe ‘oku lahi ho'o teuteu ke ke ikuna'aki !

‘Oku ou tui ‘oku mou mea'i kotoa ‘a e faka'ilonga koee ‘o e ‘Olimipiki ? Ko e fo'i siakale ‘e 5 ‘oku nau felave'i ‘i he anga ‘o ‘e nau fakafotunga. ‘Oku tatau tofu pe eni moe felave'i ‘o e ngaahi tefito'i ‘ulungaanga ‘oku ne tataki ‘a e to'onga mo'ui mo e fakakaukau ‘o ha taha kuo ne a'usia ‘a e tumutumu ‘a ‘ene fakahoko fatongia pea ‘oku pehe ni :-

Ko e Siakale 1., ko e tenga na'a te too, tete utu pe koia !!

Ko e Siakale 2.. ko e ‘amanaki lelei mo e tui pikitai ki he ‘ete kaveinga-folau

ke ‘oua toe palekina ‘e he  halanga-fononga, tui ki ho'o taumu'a pea ‘e hoko !

Ko e Siakale 3. ko e mo'ui fevaevae'aki mo e ngaahi kupu fekau'aki ‘i hotau

lolotonga, ki he fai-totonu, mo e taau-fe'unga ke ma'uma'uluta ‘a ‘etau nofo

he koe ikuna ia ‘oku tolonga pea lelei fakalukufua.

Ko e Siakale 4.  ko e loto taliangi mo fieauna, ‘e poupou ki hono tanumaki ho'o

tupulekina ‘e he ngaahi lelei kotoa ‘oku ke fiema'u he ngaue ‘oku teuaki.

Ko e Siakale 5. ko e uouongataha ‘oku toe mahulu ange ia ‘i he lelei fakafo'ituitui, ‘io

ke tau taha ‘i he me'a kotoa pe kae taumu'a-ngaholo, ‘o toe lelei ange ia he

taumu'a fakafo'ituitui. ‘Ioo, ke tau taha he me'a kotoa pe kae taumu'a-

angaholo ‘a e kaveinga ki he ikuna.

Kau tangata-va'inga 'o e ‘Ikale Tahi 2011,  kuo matangi e Vunga ‘o Ha'a Moheofo kae'uma'a ‘a e Tonga kotoa kenau poupou kakato kiate kimoutolu. Ko ena ‘a e Amatakiloa ‘i ho nima ! Ko e tuhulu ‘o e laumalie ikuna, ka ko e Paa-koula ia ki he lava me'a, ke ke talia mo ke poletaki'aki, he koia te ne tala ‘a e halanga ki he ikuna mo hono pouaki ho‘o tui, ko e ikuna koe !

Fakatauange ke tapuekina mo tauhi kimoutolu ‘ehe ‘Eiki ! Fakatauange ke fakaivia homou ngaahi va'e ‘e he ‘Otua mei hono ngaahi malohi'anga. Fakatauange ke ulo mai hono Mafimafi ke fakateunga'aki kimoutolu ke mou tu'u fakamakatu'u ‘i hono malumalu pea ke mou hoko ko e mu'omu'a ‘i he malohi, taau pea mo e anga-poto lolotonga ‘a e ngaahi ‘aho ‘oku mou va'inga ai !! Fakatauange ke hoko mai ‘a e tapuaki ‘a e ‘Alamaite mo e ‘Otua koe Tamai mo e ‘Alo mo e Laumalie Ma'oni'oni ke ‘iate kimoutolu,.....Tu'a'ofa atu !!

NGATA'ANGA

Issued by the: Ministry of Information and Communications, Nuku'alofa, 2011.
 
Page 265 of 276

Who's Online

We have 410 guests online

PUBLIC ENTERPRISES